Investeren in re-integratie rendeert

27 oktober 2021
Tekst
Jo Cobbaut
Beeld
shutterstock
Investeren in re-integratie rendeert

Investeren in de re-integratie van mensen met gezondheidsproblemen rendeert, zo blijkt uit de evaluatie van trajecten die tussen 2016 en 2019 gestart zijn bij VDAB. 40 tot 50 procent van de investering van de overheid in die re-integratietrajecten is binnen het eerste kwartaal al terugverdiend, zowel economisch als maatschappelijk.

Hilde Crevits (Viceminister-president van de Vlaamse Regering en minister van Economie, Innovatie, Werk, Sociale economie en Landbouw) bracht naar aanleiding van de Dag tegen Kanker een bezoek aan het bedrijf Fribona. Daar loopt namelijk een project van Rentree, rond specifieke ondersteuning bij terugkeer na of tijdens kanker. Dankzij financiële steun van VDAB is dit soort begeleiding inmiddels gratis.

Er wordt voor de begeleiding op jaarbasis 1,5 miljoen euro voorzien waarmee 48 coaches mensen begeleiden die kanker hebben of gehad hebben en aan de slag gaan. In 2020 werden dankzij de dienstverlening bijna 250 mensen geholpen. Dit jaar gaat het al om 200 mensen. Sinds de opstart vonden al meer dan 1.000 mensen de weg naar Rentree.

Ook coaching na de werkhervatting

"Kanker, en de gevolgen van de behandeling, maakte me heel onzeker. Zal ik het werk nog aankunnen? Zal ik nog een plaats hebben op de dienst?", vertelt Hilde (Fribona). Gelukkig vond deze werkneemster dankzij de tips en begeleiding van Rentree stilaan haar zelfvertrouwen terug. “Samen met mijn Rentree-coach bekeek ik wat voor mij belangrijk en haalbaar was. In afstemming met mijn leidinggevende stelden we op basis hiervan een terugkeerplan op. Zo was mijn werkhervatting goed voorbereid en wisten zowel ikzelf als mijn werkgever wat we van elkaar konden verwachten.” Hilde ervaarde het ook als heel waardevol dat de coaching verder liep toen ze weer werkte. “Werkhervatting is tenslotte niet op één dag afgerond - maar een weg die je aflegt. Je doet dit niet alleen, maar samen met je leidinggevende en collega's."

Meer langdurig zieken dan werkzoekenden

De belangstelling van Hilde Crevits voor re-integratie heeft er ook mee te maken dat er in Vlaanderen ondertussen meer langdurig zieken zijn dan werkzoekenden. Vaak willen langdurig zieken wel (gedeeltelijk) aan de slag gaan of blijven, maar zijn er nog teveel drempels.

Uit een evaluatie door het HIVA-instituut (KU Leuven) in opdracht van VDAB, van de trajecten die liepen tussen 2016 en 2019, blijkt dat die samenwerking loont. Hilde Crevits concludeert dat investeren in de re-integratie zowel economisch als maatschappelijke meerwaarde oplevert. “Maar bovenal is de persoonlijke meerwaarde van tel. Wie aan de slag kan blijven of opnieuw de stap naar werk kan zetten, investeert vooral in zichzelf. Met de juiste ondersteuning op maat is veel mogelijk.”

De verschillende overheden in ons land werken samen voor de re-integratie van langdurig zieken. Het RIZIV, de ziekenfondsen, GTB (het Gespecialiseerd Team Bemiddeling) en VDAB werken samen op basis van een raamovereenkomst over re-integratietrajecten. Samen met andere partners zoals de GOB’s (Gespecialiseerde opleidings-, begeleidings- en bemiddelingsdienst) willen ze werk maken van kwaliteitsvolle begeleiding van arbeidsongeschikt erkende personen die opnieuw aan de slag willen.

Succesfactoren voor re-integratietrajecten

Uit de evaluatie blijkt ook dat de kans op succesvolle uitstroom naar werk stijgt, naarmate een langdurig zieke snel opnieuw in een traject naar werk zit. Wim Adriaens, gedelegeerd bestuurder van VDAB: “Vermijden dat mensen in isolement raken, snel in dialoog gaan en snel perspectief bieden, is voor mij dé belangrijkste conclusie uit het rapport. Samen met onze partners moeten we er daarom alles aan doen opdat mensen zo vlot mogelijk terug stappen kunnen zetten naar werk. Hen waar nodig vlot de weg doen vinden naar VDAB is een belangrijke stap in dat proces.”

Helaas ontbreekt het element snelheid vandaag nog dikwijls. Toeleiding naar VDAB gebeurt zelden vroeg door allerlei obstakels.

Verder blijkt ook dat ongeveer de helft van de mensen die opnieuw aan de slag gaan, dat via gedeeltelijke werkhervatting doen.

Maatschappelijk rendement

Rekening houdend met zowel de extra arbeidsinkomsten en de vermeden uitkeringen, is het totale maatschappelijke rendement van de investering groot. Over alle trajecten heen is 40%  tot 50%  van de investering van de overheid in een traject naar werk al binnen het eerste kwartaal terugverdiend. Dat komt onder andere door extra werkgelegenheid, minder uitgaven aan uitkeringen, meer ontvangsten via bijdragen van werkgevers en werknemers, extra fiscale ontvangsten, …