Frederik Coussée, Directeur financieel, administratief en hrdepartement AZ Maria Middelares Frederik Coussée, Directeur financieel, administratief en hrdepartement AZ Maria Middelares
Tekst
Patrick Verhoest

Corona is het nieuwe normaal

1 juni 2020
Dankzij de tomeloze inzet en de motivatie van al onze medewerkers en artsen maken we hier het verschil
In de zorgsector is het alle hens aan dek. “Dat zal nog even duren”, zegt Frederik Coussée, “want corona wordt het nieuwe normaal.” Dat geldt volgens hem ook voor het hr-departement in zijn ziekenhuis.

In de zorgsector is het alle hens aan dek. “Dat zal nog even duren”, zegt Frederik Coussée, “want corona wordt het nieuwe normaal.” Dat geldt volgens hem ook voor het hr-departement in zijn ziekenhuis.

In de zorgsector is het alle hens aan dek. “Dat zal nog even duren”, zegt Frederik Coussée, “want corona wordt het nieuwe normaal.” Dat geldt volgens hem ook voor het hr-departement in zijn ziekenhuis.

Frederik Coussée is directeur van het financieel, administratief en hr-departement in het Gentse AZ Maria Middelares. Hij zag de werking van het ziekenhuis en zijn hr-team helemaal verstoord worden door de coronapandemie. “Alles staat op zijn kop. De gevolgen voor de vele professionelen die hun brood verdienen in onze instelling zijn groot. Enerzijds geven verpleegkundigen en artsen het beste van zichzelf om coronapatiënten te helpen en te redden. Anderzijds is er het verbod van de overheid om reguliere activiteiten te plannen en dat begint ook te spelen.”

Vanuit hr-perspectief moest Coussée meteen de normale werking overboord gooien. Hij zag hoe het ziekenhuis zich heruitvond op het vlak van procedures, processen en aanpak. “Bepaalde zones zijn overbevraagd en dus moesten we capaciteit voorzien om aan die noden een antwoord te bieden. We verdubbelden teams op de spoedafdeling en op intensieve zorg. Daarvoor stelden we groepen samen en gaven we collega’s extra opleiding.”

Anticiperen

Hr ondersteunde het verpleegkundig departement om zorgkundigen uit allerlei afdelingen te herplaatsen naar de meest kritieke zones van het ziekenhuis. Medewerkers moesten snel de nodige skills en vaardigheden verwerven om zorg te bieden. Frederik Coussée: “Vanuit onze hr-positie faciliteerden we het verpleegkundig departement om gespecialiseerde verpleegkundigen in ijltempo om te scholen zodat ze dag en nacht coronapatiënten kunnen verzorgen. 

Dat waren vaak twee totaal verschillende werelden en niet zelden was daar overtuigingskracht voor nodig. Mensen waren bezorgd en kwamen met vragen naar hun leidinggevende, de zorgmanagers of naar ons. Tegelijk moesten we anticiperen op het risico dat onze eigen medewerkers zouden uitvallen wegens ziekte of overbelasting. We overlegden ook met de lijn welk type van opleiding we konden aanbieden. Vaak waren dat e-learnings. Tegelijk moesten we voor het andere personeel – en in het bijzonder zij die zonder werk vielen –zorgen. Sommigen werden tijdelijk werkloos”

Hr-team

De uitrol van het corona-actieplan had zijn gevolgen voor het hr-team zelf. Hr-medewerkers werken zoveel mogelijk thuis. Hoewel dat in het verleden minder het geval was, werden glijdende werkuren en telewerk volop ingevoerd, weet de hr-directeur: “Een tweetal uitvoerende hr-collega’s werden tijdelijk werkloos. Op Werving & Selectie zien we kandidaten via Teams of Skype. Omgekeerd krijgen we veel vragen om personeelsbewegingen in het ziekenhuis te monitoren. Medewerkers nemen extra verlof, zijn tijdelijk werkloos of muteren van de ene afdeling naar de andere. Die mutaties en processen moeten we goed opvolgen zodat we geen fouten maken tijdens deze hectische periode.”

Psychologisch welzijn

Covid-19 leidt tot zware zorgtrajecten. Niet zelden liggen patiënten tot drie weken op intensieve zorg. Sommige patiënten overlijden. Dat heeft zijn gevolgen voor het psychologisch welzijn van de zorgverstrekkers. Frederik Coussée: “We hebben voor de medewerkers die het lastig hebben een intern psychosociaal team dat constant ter beschikking staat voor de collega’s die het moeilijk hebben. Voor wie even wil ventileren of het hart luchten, is er een samenwerking met Liantis, dat bijkomende psychologische ondersteuning biedt. Ook fysiek is het werk belastend, denk aan het gebruik van maskers en speciale kledij. Het team kwam er mede op initiatief van hr. We hebben het concept in de steigers gezet en uitgerold. De ploeg bestaat ook uit eigen psychologen en collega’s uit de sociale dienst, die nu even de eigen patiënten vervangen door collega’s. Ze stappen daarvoor zelf naar de zorgverstrekkers die in de frontlijn werken.”

Nieuwe normaal

Dat corona het nieuwe normaal wordt, staat dus vast voor de hr-verantwoordelijke van het Gentse ziekenhuis. Experten voorspellen dat het virus de werking van de zorginstellingen nog een tijdje zal beheersen. “Nog meerdere maanden zullen we iedereen die het ziekenhuis binnenkomt eerst moeten testen op besmetting. Ook binnen hr zal de social distancing, net zoals het gebruik van mondmaskers, de regel blijven. Ondertussen is het wel hartverwarmend om te zien dat mensen die de zorg verlieten, zich spontaan bij ons aanbieden om als vrijwilliger terug te komen. Dat waarderen we ten zeerste. Het is te vroeg om te zien of de huidige situatie nu zal leiden tot een grotere aantrekkelijkheid van de sector (zie kader). Het blijft in elk geval een attractieve sector met grote werkzekerheid. Ik merk overigens in mijn eigen omgeving een enorme gedrevenheid. Dankzij de tomeloze inzet en de motivatie van ons personeel in de breedste zin, maken we hier het verschil. En ik wil van de gelegenheid gebruikmaken om iedereen te bedanken. In tijden waarin hygiëne van het allergrootste belang is, denk ik aan wie moet schoonmaken in de corona-afdeling. Hun werk is nu nog belangrijker dan anders. De medewerkers van het facilitair departement verdienen allen een dikke pluim voor hun bijdrage. Teamwerk slaat er ons door.”

Supergemotiveerde medewerkers

Frederik Coussée nuanceert de vele verhalen over besparingen in de zorgsector. Netto is het budget voor de zorgsector de voorbije jaren altijd verhoogd, stelt hij. “We werken in ons land met minder medewerkers per bed dan in het noorden van Europa, maar we hebben - gelukkig maar in deze tijden - meer bedden dan elders. Ziekenhuizen werken steeds meer samen om voldoende expertise en ondersteuning te hebben. Dat borgt de toegankelijkheid en vermijdt dat iedereen alles wil doen, met hoge druk op de medewerkers als gevolg. Die context mogen we niet uit het oog verliezen wanneer er in tijden van covid-19 soms sloganeske oneliners over de ziekenhuissector worden gelanceerd. Onze medewerkers zijn zeer veerkrachtig en plichtsbewust, al hebben ze vaak schrik om zelf ziek te worden. De intrinsieke attitude bij medewerkers in de zorg is dat ze zeer enthousiast zijn over het werk dat hen nauw aan het hart ligt. Ze zijn zeer gemotiveerd. Ik merk ook veel solidariteit in deze zeer drukke tijden.”