“We hebben al enorm veel geleerd, op dit elan moeten we verder”

18 januari 2021
Tekst
Partner Content
“We hebben al enorm veel geleerd, op dit elan moeten we verder”

Wendbaar voor morgen | Deel 1: Corona en de arbeidsmarkt

Verandering kan nóg sneller dan we tot voor kort dachten. Dat heeft de voorbije periode ons wel geleerd. Maar ook dat leergierigheid en wendbaarheid cruciaal zijn om alles te bolwerken. In deze vijfdelige reeks leggen we de loep op enkele grote trends voor de toekomst van leren en werken.

De coronacrisis veroorzaakt een ongeziene schokgolf op onze arbeidsmarkt. Hoe zullen de kaarten liggen in het post-coronatijdperk? Zolang de gezondheidscrisis aanhoudt, blijft het koffiedik kijken. Al beginnen er zich toch stilaan enkele trends af te tekenen. Zo zal de strijd om talent een nieuwe wending nemen, stipt An De Coen aan, Expert Competenties & Arbeidsmarkt bij Idea Consult.

Vooral horeca, niet-essentiële winkels, cultuur, evenementen en kapperszaken liepen de voorbije maanden in de kijker door de verplichte sluiting. Maar er zijn nog tal van andere sectoren die zwaar in de klappen delen. Zo zijn ook heel wat industriële bedrijven zwaar getroffen, onder meer door het opdrogen van hun exportgerelateerde business.

Grotere sociale kloof dreigt

Met alvast één rode draad: mensen met een precaire job – laag inkomen, onzeker statuut, onvrijwillig deeltijds werk, weinig of geen vertegenwoordiging op de werkvloer of een combinatie – dreigen het grootste slachtoffer te worden van de onzekere economische situatie. Voor wie al veel heeft, hangt er een groot vangnet klaar. Maar wie het voor deze crisis al moeilijk had, dreigt het nog lastiger te krijgen in de vorm van weinig bescherming. De vrees is dan ook dat de sociale kloof in de nabije toekomst groter zal worden.

Een extra kwetsbare groep in dat opzicht zijn de jongeren. Zij zien hun kansen op een nieuwe job immers sterk verminderen. An De Coen: “Enerzijds zijn ze het recentst aangeworven. Daardoor dreigen ze ook als eerste weer op straat te staan als hun bedrijf in zwaar weer komt. Anderzijds komen er in onzekere economische tijden meer ervaren kandidaten op de markt. En de voorkeur van werkgevers gaat nu eenmaal uit naar profielen die snel inzetbaar zijn.”

De voorkeur van werkgevers gaat nu eenmaal uit naar profielen die snel inzetbaar zijn.

Vlottere intersectorale mobiliteit

Momenteel zijn er meer werkzoekenden dan vacatures. Verwacht wordt dat in bepaalde sectoren het overschot aan werknemers ook na de crisis nog een tijd zal blijven doorzinderen. An De Coen: “Heel wat mensen moeten zich noodgedwongen heroriënteren om opnieuw aan de bak te komen. Verdere investeringen in loopbaanbegeleiding en relevante opleidingstrajecten voor werkzoekenden en de vele tijdelijk werklozen zijn dan ook een absolute must. Dat de Vlaamse sociale partners een akkoord sloten om van 2021 het jaar van de opleiding te maken, is in elk geval hoopgevend. ”

Al belanden we hiermee meteen ook bij een pijnpunt van ons arbeidsmarktsysteem. An De Coen: “Er staan hoge schotten tussen sectoren in de vorm van paritaire comités, cao’s, publieke versus private tewerkstelling... Die zetten een rem op de intersectorale mobiliteit.” Daardoor waren we de voorbije maanden getuige van soms absurde taferelen: in de ene sector belandden duizenden mensen in tijdelijke werkloosheid, terwijl de andere net schreeuwde om extra handen.

Verdere investeringen in loopbaanbegeleiding en relevante opleidingstrajecten voor werkzoekenden zijn een absolute must.

Forse digitale inhaalbeweging

Worstelen andere landen dan niet met dit soort mobiliteitsvraagstukken? An De Coen: “Toch wel, maar ze slagen er toch in om sneller te schakelen. In Nederland, bijvoorbeeld, is al enkele maanden een Transferpunt Zorg en Welzijn actief dat het nijpende arbeidstekort in die sectoren op een structurelere manier probeert aan te pakken. Het is een draaischijf om mensen uit andere sectoren snel te laten instromen.

Let wel: ook bij ons zoeken sectoren en individuele ondernemingen naar creatieve oplossingen om binnen het huidige kader de samenwerking te bevorderen. Maar de versnippering van bevoegdheden creëert bij dit soort initiatieven en partnerschappen nog eens extra vertraging.”

Sectoren en ondernemingen zoeken naar creatieve oplossingen om binnen het huidige kader de samenwerking te bevorderen.

Dat de coronacrisis een aantal historische pijnpunten van ons arbeidsmarktsysteem nog scherper heeft gesteld, staat buiten kijf. “Maar we hebben op korte tijd ook enorm veel geleerd”, besluit An De Coen. “Zo maakten ontelbare organisaties en teams een inhaalbeweging qua digitalisering, telewerk, online communiceren en leren... Dat is op zich al een enorme stap vooruit, want het zijn net die wendbaarheid en aanpasbaarheid die cruciaal zijn voor toekomstig succes. Dit elan moeten we absoluut aanhouden, ook na de crisis.”

Wendbaar voor morgen: Cevora zet de lijnen uit voor leren en werken in de toekomst

In 2020 vierde Cevora zijn 30e verjaardag. Naar aanleiding daarvan stonden we het afgelopen jaar met experts stil bij de race for talent én blikten we vooruit naar 2030. Ontdek het trendrapport met als rode draad: de wisselwerking tussen levenslang leren en werken.

Neem een kijkje in het trendrapport

Corona en de arbeidsmarkt