Voka: ‘Stimuleer opleidingen via loonsubsidiëring’

26 januari 2021
Tekst
Jo Cobbaut
Beeld
Dann
Voka: ‘Stimuleer opleidingen via loonsubsidiëring’

Voka pleit voor een systeem van loonsubsidies naar het model van vrijdag aangekondigde steunmaatregelen voor de reissector. Het huidige systeem van de tijdelijke werkloosheid was prima om de acute fase van de coronacrisis op te vangen. Maar het schuift mensen door naar langdurige werkloosheid. In bepaalde sectoren kan een loonsubsidie een beter alternatief zijn om de continuïteit van de bedrijven te waarborgen.

In een nieuwe paper schuift het Voka Kenniscentrum een systeem van de loonsubsidie als alternatief naar voren. Het Nederlandse Noodmaatregel Overbrugging Werkgelegenheid (NOW) zet tijdelijke werkloosheid actiever in voor up- en reskilling van medewerkers. Bedrijven waarborgen zo ook hun continuïteit, en medewerkers staan nadien sterker op de arbeidsmarkt.

Geen 3 procent volgde een opleiding tijdens tijdelijke werkloosheid

Het systeem van tijdelijke werkloosheid heeft grote verdiensten: tijdens de acute fase van de coronacrisis werkte het als een buffer. Maar medewerkers die lange tijd in tijdelijke werkloosheid zitten, krijgen minder opleidingskansen. En door noodgewongen een beroep te moeten doen op de tijdelijke werkloosheid, kunnen bedrijven hun continuïteit niet waarborgen of de toekomst niet voorbereiden.

Tijdens de coronacrisis waren in 2020 gemiddeld een half miljoen mensen per maand tijdelijk werkloos. Uit cijfers blijkt dat van hen slechts 2,9% een of andere opleiding heeft gevolgd. De verhoopte doorbraak aan digitale opleidingen is, ondanks vele goede initiatieven, uitgebleven. Tegelijk kampt onze arbeidsmarkt met een grote mismatch tussen vraag en aanbod.

Om uit de crisis te geraken moeten we toekomstgericht inzetten op bijscholing of tijdelijke tewerkstelling. Voka pleit ervoor om in een aantal sectoren zoals toerisme, events en entertainment het systeem van de loonsubsidie in te voeren, zodat we onze mensen en ondernemingen klaarstomen voor een succesvolle, duurzame en digitale toekomst”, zo stelt Hans Maertens, gedelegeerd bestuurder van Voka vzw.

Maatwerk mogelijk

Voka pleit ervoor om bij een sterke terugval van de omzet van bedrijven niet alleen meer te werken met het stelsel van de tijdelijke werkloosheid, maar ook met een loonsubsidie. Dat laat meer maatwerk toe. Op termijn biedt het systeem van een loonsubsidie meer handvaten om mensen om te scholen en op te leiden en ondernemingen voor te bereiden op een volledige doorstart. Omzetverlies betekent niet dat elke bedrijfsactiviteit is stilgevallen. Zo wil de reissector minimale dienstverlening aanbieden, staat de eventsector voor de uitdaging zich heruit te vinden, kan de transportsector verder werk maken van het opleiden van chauffeurs, of kan de luchtvaarssector zich voorbereiden op wellicht grondige transities. Louter thuiszitten en wachten op betere tijden levert niets op.

Auteur van de Vokapaper is arbeidsmarktexpert Sonja Teughels (foto), is er van overtuigd dat een loonsubsidie toelaat dat ondernemingen versnellen in plaats van noodgedwongen te wachten op betere tijden en inkomsten. “Mensen die tijdelijk werkloos zijn en hun ondernemingen staan ‘on hold’. Die pauzeknop bereidt hen onvoldoende voor op de vele uitdagingen van morgen zoals wijzigende jobs door technologie of de klimaattransitie.”

Rechtstreeks naar de werkgever

In het stelsel van tijdelijke werkloosheid komt de uitkering via de uitbetalingsinstanties van de vakbonden rechtstreeks bij de werknemer. In een regime van loonsubsidie kan eenzelfde ondersteuning per capita rechtstreeks naar de werkgever gaan, die dit op maat kan inzetten om mensen zinvolle activiteiten te laten verrichten, markten te prospecteren, mensen op te leiden, diensten en producten te vernieuwen, aan onderzoek en ontwikkeling te doen enz.

In Nederland wordt het systeem van de loonsubsidie reeds gehanteerd (NOW, Noodmaatregel Overbrugging Werkgelegenheid). Het kostte de overheid een vergelijkbaar bedrag en er werd een vergelijkbaar deel van getroffen bedrijven mee ondersteund als in België via het systeem van de tijdelijke werkloosheid.