Vier bouwstenen voor succesvol digitaliseren

28 september 2022
Tekst
Jo Cobbaut
Beeld
Etion

Negen op de tien bedrijven hebben een proces van digitale transformatie doorlopen, of zijn ermee bezig. Maar niet alle zijn daarbij even succesvol. Wat maakt het verschil tussen succes of falen? Vier bouwstenen helpen om een eigen traject te ontwerpen voor een succesvol project.

Bedrijven digitaliseren volop. Belangrijke drijfveren zijn efficiëntie (87%), werkprocessen zinvoller en aangenamer maken (61%) en veranderende klantenbehoeften (47%). Dat was het vertrekpunt voor onderzoek van Etion in samenwerking met Arteveldehogeschool, ESF en Idewe bij meer dan driehonderd organisaties in Vlaanderen en Brussel.

De mens als succesfactor

Mede-auteur Jochanan Eynikel (Etion) stelt vast dat digitalisering voor bijna twee derde van de bedrijfsleiders “een uitgesproken menselijk doel heeft, namelijk het zinvoller en aangenamer maken van werkprocessen.” Hoe belangrijk efficiëntie ook is, een digitale transformatie valt niet te reduceren tot een louter economische of technische kwestie.

De nota ‘Mensgericht digitaliseren’ vertrekt dan ook vanuit de vaststelling dat veranderingen veel gepaard gaan met weerstand en groeipijnen. Vooral in de beginfase ervaren betrokkenen die digitalisering als bedreigend. Wat met mijn job? Telt mijn expertise als professional nog? Is er nog ruimte voor menselijk contact met de klant? Het succes van digitale transformaties hangt vooral af van een andere cruciale factor in het veranderproces: de mens.

Mensgerichte praktijken

Uit de nota blijkt dat organisaties die tevreden terugblikken op digitaliseringsprocessen, duidelijk meer praktijken toepassen die de auteurs ‘mensgericht’ noemen. In de top 10 staan

De top 10 van mensgerichte praktijken (bron: Etion)

De tevreden groep past gemiddeld 75% van de praktijken toe, de ontevreden groep maar 52%. Er is dus een verband tussen een mensgericht veranderproces en een succesvolle transformatie. Organisaties die ontevreden terugblikken op automatiseringsinitiatieven, besteedden véél minder aandacht aan factoren als kennis- en datadeling (-41%), vrijheid en vertrouwen geven aan teams (-39%), of zelfs medewerkers eigen ideeën laten aanreiken (-35%).

Vier bouwstenen

De auteurs documenteren uitgebreid hoe belangrijk het is om mensgericht te digitaliseren, maar gaan vervolgens ook dieper in op wat dat dan inhoudt. Cruciaal is altijd aandacht voor de specifieke noden en ideeën van alle betrokkenen, maar de concrete aanpak verschilt voor elke organisatie.

Vier bouwstenen kunnen organisaties helpen dit proces voor de eigen organisatie vorm te geven:

  • een cocreatieve en waarderende aanpak,
  • helderheid over het digitale ecosysteem,
  • een collectieve visie op digitalisering en
  • een cultuur- en waardentoets.

Bron

Eynikel Jochanan & Apers Catherine, Mensgericht digitaliseren. Hoe teams meekrijgen in digitale verandering?, ETION Inspiratienota 129, september 2022.