“Meer draagvlak door medewerkers te betrekken”

16 september 2022
Tekst
Melanie De Vrieze
Beeld
Jef Cumps

Zelfsturing betekent niet totale vrijheid of autonomie, maar de verantwoordelijkheid om in een ruim speelveld maximaal resultaat te halen. De principes en technieken uit Sociocratie helpen de medewerkers om samen goede beslissingen te nemen. “Er is een groter draagvlak en het helpt de organisatie om wendbaarder te worden”, zegt Jef Cumps.

Als ingenieur van opleiding die jarenlang in de IT werkte, kreeg Jef Cumps vaak te maken met zelfsturende teams en een agile manier van werken. Hij ziet zelfsturing hij in de brede zin van het woord. “Zelfsturing betekent niet dat je totale vrijheid of autonomie geeft aan medewerkers die zomaar hun ‘goesting’ doen. Als organisatie heb je een missie en doelen te behalen. Daarom kijkt een bedrijf best hoeveel vrijheid het zijn medewerkers kan geven zodat ze in dat speelveld maximaal resultaat en welbevinden kunnen halen. Laat zelfsturende teams bijvoorbeeld mee de planning maken. De leidinggevende kan een duidelijke richting geven, maar de uitvoering gebeurt door het team.”

Cumps ziet twee voorwaarden om van goed werkende zelfsturende teams te spreken. “Het moet passen bij de cultuur van je bedrijf of deel van een cultuurverandering zijn. Daarnaast moeten de leidinggevenden bereid zijn om mee in het leerproces te stappen en een rolmodel te worden voor hun medewerkers.”

Verantwoordelijkheid

Daaraan gelinkt heeft Jef Cumps het ook over Sociocratie 3.0. Hoe kunnen we in gelijkwaardigheid organisaties besturen en de collectieve wijsheid van het bedrijf gebruiken? Sociocratie 3.0 is een filosofie over effectief samenwerken en biedt ons tegelijkertijd een set aan technieken om in de organisatie vorm te geven aan een flexibele organisatiestructuur en besluitvorming. “Het betekent dat je medewerkers veel meer betrekt bij de besturing van het bedrijf. Mensen krijgen meer vrijheid om richting te geven aan de organisatie. Maar daarmee gaan ook engagement en verantwoordelijkheid gepaard, zoals goede voorstellen voorbereiden en de stem van hun team of afdeling meebrengen in de besluitvorming. Er zijn nog altijd managers en ceo’s in het bedrijf, maar zij nemen de stem van de medewerkers mee in het beleid.”

Meer draagvlak

Experimenteren met Sociocratie 3.0 heeft tal van voordelen. “Beslissingen hebben veel meer draagvlak en worden dichter bij de werkvloer en de klanten genomen. Medewerkers wijzen ook niet meer naar de leidinggevende wanneer er iets misloopt, want ze hebben zelf dat beleid vorm gegeven. Ze nemen zelf meer verantwoordelijkheid. Ten slotte worden bedrijven ook wendbaarder. Er ontstaan flexibele organisatiestructuren die zichzelf van binnenuit verbeteren. Teams leren zichzelf besturen en verbeteren waardoor ze niet telkens de manager (of diens manager) nodig hebben.”