Arbeidsmarkt blijft stabiel onder infuus

8 september 2020
Tekst
Jo Cobbaut
Arbeidsmarkt blijft stabiel onder infuus

Volgens de ManpowerGroup Barometer voor de Tewerkstellingsvooruitzichten zal de Covid-19-crisis blijven wegen op de arbeidsmarkt. Er zijn hier en daar tekenen van verbetering, al vrezen meer bedrijven dat de crisis langer zal aanslepen dan verwacht.

Wat willen de 446 Belgische werkgevers die eind juli door ManpowerGroup werden bevraagd, gaan doen met hun personeelsbestand?

  • 11% wil het tegen het einde van het jaar uitbreiden;
  • 11% plant het te verminderen;
  • 73% verwacht geen verandering.

Na correctie van de seizoenvariaties bereikt de Netto-tewerkstellingsprognose – of het verschil tussen het percentage werkgevers dat van plan is werknemers in dienst te nemen en het percentage van werkgevers die werknemers willen ontslaan – een waarde van 0%, wat wijst op een stagnatie van de arbeidsmarkt. Dat is een stijging van 5 procentpunten ten opzichte van de historisch lage waarde in het vorige kwartaal, maar dat is nog steeds 13 punten lager dan de waarde van het vierde kwartaal van 2019.

De wervingsintenties verbeteren in 22 van de 24 bevraagde Europese landen, in vergelijking met het vorige kwartaal.

Arbeidsmarkt onder infuus

Philippe Lacroix, Managing Director van ManpowerGroup BeLux, concludeert dat werkgevers op korte termijn hun bedrijfsactiviteit en hun personeel in de eerste plaats willen vrijwaren alvorens nieuwe werknemers aan te werven. “De maatregelen met betrekking tot de tijdelijke werkloosheid als gevolg van corona-overmacht houden de arbeidsmarkt 'onder infuus', in de hoop dat de orderportefeuilles van de bedrijven weer gevuld geraken.

Prognoses verschillen fors tussen de gewesten

Ondanks een stijging van 3 procentpunten ten opzichte van het vorige kwartaal, blijven de werkgevers in Vlaanderen pessimistisch en rapporteren ze een negatieve Netto-tewerkstellingsprognose (-3%), een daling van 17 procentpunten in vergelijking met dezelfde periode vorig jaar.

In Wallonië zijn de werkgevers voorzichtig en verwachten ze een licht positieve wervingsactiviteit (+2%), een status quo ten opzichte van het vorige kwartaal en een daling van 11 procentpunten in vergelijking met het 4e kwartaal van 2019.

De resultaten van de enquête zijn eerder bemoedigend in Brussel (+6%), met een stijging van 6 punten van de wervingsintenties ten opzichte van het vorige kwartaal. Dat is echter nog steeds een daling van 5 punten in vergelijking met het vierde kwartaal van vorig jaar.

Tewerkstellingsvooruitzichten in de horeca op laagste peil in 17 jaar

In vier van de acht bevraagde sectoren zijn de tewerkstellingsvooruitzichten positief en in zes van die sectoren is er sprake van een lichte verbetering ten opzichte van het vorige kwartaal. De verwachtingen zijn positief in

  • 'Overige productie' (+7%);
  • Landbouw & Visserij, Elektriciteit, gas & water (+7%);
  • Winning van delfstoffen (+7%),
  • Bouwsector (+6%);
  • Financiën, verzekering, vastgoed en diensten (beide +6%);
  • Openbare diensten (+% 3%);
  • gezondheidszorg (+ 3%);
  • onderwijs (+3%);
  • maatschappelijke dienstverlening (+3%)

In de andere sectoren anticiperen werkgevers op banenverlies:

  • Maakindustrie (-1%),
  • Transport en logistiek (-3%),
  • Groot- en detailhandel (-7%) en
  • Horeca (-22%).

"De situatie in de horeca blijft achteruitgaan. De vooruitzichten van de werkgevers uit deze sector waren nooit lager sinds de enquête in België werd gelanceerd", benadrukt Philippe Lacroix.

Volgens de ManpowerGroup-enquête bereiden de werkgevers in micro- (<10 werknemers) en kleine bedrijven (10-49 werknemers) zich voor op een inkrimping van het personeel tegen het einde van het jaar, met een netto-tewerkstellingsprognose van respectievelijk -10% en -9%.

Crisis duurt langer dan aanvankelijk verwacht

De bevraagde werkgevers zijn minder optimistisch dan in het vorige kwartaal over hoe snel er een herstel zal optreden: In België verwacht 58% van hen (tegenover 72% in juni) dat ze binnen de komende 12 maanden opnieuw aan hetzelfde tempo personeel zullen aanwerven als vóór de Covid-19-crisis. 15% (9% in juni) denkt dat dit meer dan een jaar zal duren en 12% (2% in juni) denkt dat ze dat tempo nooit meer halen.

Het besef dat de crisis langer zal duren, wordt in alle drie de gewesten waargenomen: slechts één op de twee werkgevers verwacht een terugkeer naar een normaal herstel binnen een jaar in Vlaanderen (52%, een daling van 17%), zes op de tien in Brussel (60%, een daling van 15%) en bijna zeven op de tien in Wallonië (69%, een daling van 7 punten).

Personeelsbeheer in het middelpunt van alle aandacht

Volgens Philippe Lacroix "zullen bedrijven de komende maanden op zoek gaan naar de juiste mix binnen hun personeelsbestand. Dit zal echter niet eenvoudig zijn in een markt die weinig zichtbaarheid op lange termijn zal bieden."

Op korte termijn wil een grote meerderheid van de bevraagde werkgevers het personeel dat nog steeds tijdelijk werkloos is als gevolg van overmacht, herintegreren:

  • 70% van de werkgevers is van plan om ze voltijds in dienst te houden;
  • 22% is van plan om ze deeltijds terug aan te nemen;
  • 8% overweegt een aantal van hen te ontslaan.

Binnen dit en zes maanden zijn bijna 7 van de 10 bevraagde werkgevers van plan hun personeelsbestand op hetzelfde niveau te houden. Ze zullen in de eerste plaats op hun eigen personeel rekenen voor ze externe arbeidskrachten zoeken.

  • 21% wil het aantal uitzendkrachten verminderen;
  • 19% wil proberen het aantal externe consultants te verminderen en
  • 13% is van plan om minder zelfstandigen (freelancers) in te zetten.

Om de impact van Covid-19 maximaal te beperken, heeft 62% van de bevraagde werkgevers telewerk ingevoerd en 23% zegt zelfs bereid te zijn werknemers de mogelijkheid te bieden om 100% van de tijd op afstand te werken.

In 24 van de 26 EMEA-landen groeide het vertrouwen van de werkgevers

Voor de komende drie maanden zijn de tewerkstellingsvooruitzichten in 13 van de 26 bevraagde landen in de EMEA-regio (Europa, Midden-Oosten, Afrika) positief, terwijl ze in acht landen negatief en in vijf andere landen onveranderd blijven.

In 24 van de 26 landen is het vertrouwen van de 13.000 bevraagde werkgevers in de regio groter geworden in vergelijking met het vorige kwartaal, maar ligt dat vertrouwen nog steeds ver onder de verwachtingen ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar. De netto-tewerkstellingsvooruitzichten zijn licht positief in Frankrijk (+3%, een forse stijging van 14 punten), Duitsland (+2%, een stijging van 2 punten), maar blijven negatief in Italië (-1%, een stijging van 3 punten), Nederland (-3%, status quo) en vooral in het Verenigd Koninkrijk (-8%, een stijging van 4 punten).

Ook de werkgevers in de meeste Europese landen hebben hun verwachtingen voor een normaal herstel binnen de 12 maanden naar beneden bijgesteld. Dit is met name het geval in Duitsland (43%, een daling van 5 punten), Italië (42%, een daling van 19 punten), het Verenigd Koninkrijk (49%, een daling van 7 punten) en Frankrijk (61%, status quo), terwijl de werkgevers in Nederland meer vertrouwen hebben in de toekomst (62%, een stijging van 9 punten).

Wereldwijd

Wereldwijd zijn de tewerkstellingsvooruitzichten in 22 van de 43 bevraagde landen en gebieden positief, met name in de Verenigde Staten (netto-tewerkstellingsprognose van +14%, een sterke stijging van 11 procentpunten ten opzichte van het vorige kwartaal), Japan (+9%, een daling van 4 procentpunten), China (+4%, een stijging van 1 procentpunt), India (+3%, een daling van 1 procentpunt), terwijl ze negatief blijven in Brazilië (-3%, een stijging van 11 procentpunten) en Panama
(-18%, de laagste netto-tewerkstellingsprognose van alle 43 bevraagde landen en gebieden).