Vraag van de maand

Kan een werkgever zijn werknemers die werden getroffen door de zware overstromingen van juli 2021 op (para)fiscaal-vriendelijke wijze een vergoeding toekennen?

1 september 2021

Olivier Blanchard werkt sinds vele jaren voor de onderneming Sodapoint NV als bediende. Sinds 3 jaar woont hij in de stad Spa. Zijn collega, Luc Moreau, woont in Verviers.

Tussen 13 en 15 juli 2021 kregen vele plaatsen in ons land te maken met bijzonder hoge neerslaghoeveelheden die aanleiding hebben gegeven tot zware overstromingen. Dit was ook het geval in Spa en Verviers. Tijdens deze ‘zondvloed’ werden de woningen van Olivier en Luc zwaar beschadigd.

Sodapoint NV wil, als goede werkgever, haar getroffen werknemers een hart onder de riem steken en hen financieel ondersteunen. De onderneming overweegt hen een vergoeding toe te kennen, namelijk een bedrag gelijk aan de helft van hun maandloon. Kan de onderneming dit doen op een (para)fiscaal- vriendelijke manier?

Correct!

In principe is elk voordeel dat de werknemer verkrijgt omwille van de arbeidsbetrekking onderworpen aan belastingen (bedrijfsvoorheffing en personenbelasting) en sociale zekerheidsbijdragen. Hierop bestaan echter uitzonderingen.

Ten eerste, als het gaat om een daadwerkelijke “vrijgevigheid” wordt dit voordeel niet beschouwd als loon en is het vrijgesteld van sociale zekerheidsbijdragen. Hiervoor dienen 4 voorwaarden te zijn vervuld. Het moet namelijk gaan om: (i) voordelen die de werkgever spontaan toekent naar aanleiding van een bijzondere gebeurtenis (binnen de onderneming of in het persoonlijke leven van de werknemer), (ii) voor zover er in de onderneming geen traditie bestaat om dergelijke voordelen toe te kennen, (iii) er in hoofde van de werknemer geen enkel recht op kan worden uitgeoefend (iv) en er geen rechtstreeks verband bestaat met de dienstbetrekking. Hoewel er door de RSZ geen maximumbedrag wordt opgelegd, dient het wel te gaan om een bedrag dat redelijk is.

In de uiteengezette situatie van de overstromingen van juli 2021 is er inderdaad sprake van een bijzondere gebeurtenis in het persoonlijke leven van de werknemers. Indien ook aan de andere voorwaarden is voldaan, kan de werkgever aldus aan de werknemers een vrijgevigheid toekennen die vrij is van sociale zekerheidsbijdragen. Hiertoe mag deze vrijgevigheid niet in een policy zijn opgenomen die rechten zou doen ontstaan in hoofde van de werknemers, mag een dergelijke vrijgevigheid nog niet bestaan binnen de onderneming en mag ze geen rechtstreeks verband hebben met de arbeidsrelatie. Het bedrag dient bovendien in lijn te zijn met de schade die de twee werknemers hebben opgelopen.

De door de vennootschap beoogde premie zou, in bepaalde gevallen, ook als een “sociaal voordeel” kunnen beschouwd worden dat vrijgesteld is van belastingen. Zo’n sociaal voordeel is elk voordeel dat door de werkgever wordt toegekend met een duidelijk sociaal oogmerk ter gelegenheid van specifieke gebeurtenissen die niet rechtstreeks verband houden met de beroepsactiviteit van de werknemer en waarvan het bedrag vrij beperkt is.

In voornoemd geval van de overstromingen van juli 2021 lijkt het te gaan om zo’n specifieke gebeurtenis en wordt het voordeel door de vennootschap duidelijk toegekend met een sociaal oogmerk. Reeds eerder besliste de fiscale administratie dat vergoedingen die werden toegekend aan de werknemer omwille van een brand in zijn/haar woning als een sociaal voordeel kunnen beschouwd worden. Naar analogie zou ook hier de door Sodapoint NV beoogde vergoeding als een sociaal voordeel, vrij van belastingen, kunnen worden toegekend indien het gaat om een beperkt bedrag. In elk geval moet de vergoeding in lijn zijn met de kosten die de werknemer heeft opgelopen door de overstromingen en die niet gedekt zijn door de verzekering, maar het exacte bedrag kan veiligheidshalve via een ruling worden nagegaan. In casu leden Olivier en Luc aanzienlijke schade die slechts gedeeltelijk door de verzekering wordt vergoed (de volledige benedenverdieping van hun woning werd vernield) zodat een vergoeding gelijk aan een halve maand loon waarschijnlijk deze test wel zal doorstaan.

Tot slot is het aangeraden om deze vrijgevigheid vast te leggen en te kaderen in een schriftelijk document waarin wordt uitgelegd dat aan alle door de RSZ en de fiscus opgelegde voorwaarden is voldaan. Bovendien mag de werkgever geen onderscheid maken tussen werknemers in dezelfde omstandigheden.

Samengevat, zal Sodapoint NV aan beide werknemers een vergoeding kunnen toekennen omwille van de schade opgelopen tijdens de overstromingen die, in principe, is vrijgesteld van belastingen en sociale zekerheidsbijdragen. Het bedrag van deze vergoeding moet dan wel redelijk zijn in verhouding met de opgelopen schade en kan best eerst via een ruling worden afgestemd met de fiscus.

Helaas foutief...

In principe is elk voordeel dat de werknemer verkrijgt omwille van de arbeidsbetrekking onderworpen aan belastingen (bedrijfsvoorheffing en personenbelasting) en sociale zekerheidsbijdragen. Hierop bestaan echter uitzonderingen.

Ten eerste, als het gaat om een daadwerkelijke “vrijgevigheid” wordt dit voordeel niet beschouwd als loon en is het vrijgesteld van sociale zekerheidsbijdragen. Hiervoor dienen 4 voorwaarden te zijn vervuld. Het moet namelijk gaan om: (i) voordelen die de werkgever spontaan toekent naar aanleiding van een bijzondere gebeurtenis (binnen de onderneming of in het persoonlijke leven van de werknemer), (ii) voor zover er in de onderneming geen traditie bestaat om dergelijke voordelen toe te kennen, (iii) er in hoofde van de werknemer geen enkel recht op kan worden uitgeoefend (iv) en er geen rechtstreeks verband bestaat met de dienstbetrekking. Hoewel er door de RSZ geen maximumbedrag wordt opgelegd, dient het wel te gaan om een bedrag dat redelijk is.

In de uiteengezette situatie van de overstromingen van juli 2021 is er inderdaad sprake van een bijzondere gebeurtenis in het persoonlijke leven van de werknemers. Indien ook aan de andere voorwaarden is voldaan, kan de werkgever aldus aan de werknemers een vrijgevigheid toekennen die vrij is van sociale zekerheidsbijdragen. Hiertoe mag deze vrijgevigheid niet in een policy zijn opgenomen die rechten zou doen ontstaan in hoofde van de werknemers, mag een dergelijke vrijgevigheid nog niet bestaan binnen de onderneming en mag ze geen rechtstreeks verband hebben met de arbeidsrelatie. Het bedrag dient bovendien in lijn te zijn met de schade die de twee werknemers hebben opgelopen.

De door de vennootschap beoogde premie zou, in bepaalde gevallen, ook als een “sociaal voordeel” kunnen beschouwd worden dat vrijgesteld is van belastingen. Zo’n sociaal voordeel is elk voordeel dat door de werkgever wordt toegekend met een duidelijk sociaal oogmerk ter gelegenheid van specifieke gebeurtenissen die niet rechtstreeks verband houden met de beroepsactiviteit van de werknemer en waarvan het bedrag vrij beperkt is.

In voornoemd geval van de overstromingen van juli 2021 lijkt het te gaan om zo’n specifieke gebeurtenis en wordt het voordeel door de vennootschap duidelijk toegekend met een sociaal oogmerk. Reeds eerder besliste de fiscale administratie dat vergoedingen die werden toegekend aan de werknemer omwille van een brand in zijn/haar woning als een sociaal voordeel kunnen beschouwd worden. Naar analogie zou ook hier de door Sodapoint NV beoogde vergoeding als een sociaal voordeel, vrij van belastingen, kunnen worden toegekend indien het gaat om een beperkt bedrag. In elk geval moet de vergoeding in lijn zijn met de kosten die de werknemer heeft opgelopen door de overstromingen en die niet gedekt zijn door de verzekering, maar het exacte bedrag kan veiligheidshalve via een ruling worden nagegaan. In casu leden Olivier en Luc aanzienlijke schade die slechts gedeeltelijk door de verzekering wordt vergoed (de volledige benedenverdieping van hun woning werd vernield) zodat een vergoeding gelijk aan een halve maand loon waarschijnlijk deze test wel zal doorstaan.

Tot slot is het aangeraden om deze vrijgevigheid vast te leggen en te kaderen in een schriftelijk document waarin wordt uitgelegd dat aan alle door de RSZ en de fiscus opgelegde voorwaarden is voldaan. Bovendien mag de werkgever geen onderscheid maken tussen werknemers in dezelfde omstandigheden.

Samengevat, zal Sodapoint NV aan beide werknemers een vergoeding kunnen toekennen omwille van de schade opgelopen tijdens de overstromingen die, in principe, is vrijgesteld van belastingen en sociale zekerheidsbijdragen. Het bedrag van deze vergoeding moet dan wel redelijk zijn in verhouding met de opgelopen schade en kan best eerst via een ruling worden afgestemd met de fiscus.

Vragen? Wij helpen graag verder!